Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2026

DailyMed.gr - Το ηλεκτρονικό περιοδικό για να μάθετε τα πάντα για την υγεία σας

Το Λεξικό

Εμμηνόρροια

Εμ-μη-νόρ-ροι-α ουσ. (θηλ.)

Η εμμηνόρροια, γνωστή και ως περίοδος, είναι η φυσιολογική μηνιαία αιμορραγία που βιώνει μια γυναίκα, ως μέρος του αναπαραγωγικού της κύκλου. Είναι η διαδικασία κατά την οποία το σώμα αποβάλλει το τοίχωμα της μήτρας (το ενδομήτριο), το οποίο είχε παχύνει για να υποδεχτεί ένα γονιμοποιημένο ωάριο. Εάν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη, αυτό το τοίχωμα αποβάλλεται.

Σιδηροπενία

Σι-δη-ρο-πε-νί-α ουσ. (θηλ.)

Η σιδηροπενία είναι η παθολογική κατάσταση που ορίζεται από την έντονη έλλειψη ή τη μείωση των αποθεμάτων σιδήρου στον οργανισμό. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης. Όταν τα επίπεδά του είναι χαμηλά, η μεταφορά οξυγόνου μειώνεται, οδηγώντας σε συμπτώματα όπως έντονη κόπωση και αδυναμία. Αν δεν αντιμετωπιστεί, εξελίσσεται στη σιδηροπενική αναιμία.

Ραγάδες

Ρα-γά-δες ουσ. (θηλ.) (στον πληθυντικό)

Οι ραγάδες, γνωστές και ως ραβδώσεις, είναι ατροφικές γραμμές που εμφανίζονται στο δέρμα. Δημιουργούνται όταν το δέρμα διατείνεται απότομα, προκαλώντας ρήξη στις ίνες κολλαγόνου. Αυτές οι μικρές «ουλές» είναι πολύ συνήθεις, ιδιαίτερα μετά από απότομη αύξηση βάρους, γρήγορη ανάπτυξη στην εφηβεία ή, χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κυρίως στην κοιλιά.

Καρκινικοί Δείκτες

Καρ-κι-νι-κοί Δεί-κτες ουσ. (αρσ.)

Οι καρκινικοί δείκτες είναι ουσίες, συνήθως πρωτεΐνες, που παράγονται είτε από τα ίδια τα καρκινικά κύτταρα είτε από τον οργανισμό ως αντίδραση στην παρουσία ενός όγκου. Ανιχνεύονται κυρίως στο αίμα, αλλά και σε ούρα ή ιστούς. Αν και αυξημένες τιμές μπορεί να σχετίζονται με την ύπαρξη καρκίνου, δεν είναι απόλυτα ειδικοί, καθώς μπορούν να αυξηθούν και σε καλοήθεις καταστάσεις.

Μαστογραφία

Μα-στο-γρα-φί-α ουσ. (θηλ.)

Η μαστογραφία είναι μια εξειδικευμένη απεικονιστική εξέταση που χρησιμοποιεί χαμηλής δόσης ακτίνες Χ για την εξέταση του μαστού. Αποτελεί το πιο αξιόπιστο εργαλείο για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, καθώς μπορεί να εντοπίσει όγκους ή άλλες ανωμαλίες προτού γίνουν ψηλαφητοί. Η εξέταση αυτή είναι κρίσιμη για τον προληπτικό έλεγχο, ειδικά σε γυναίκες άνω των 40 ετών.

Παιδική Αϋπνία

Παι-δι-κή Α-ϋ-πνί-α ουσ. (θηλ.)

Η παιδική αϋπνία περιγράφει τις επαναλαμβανόμενες διαταραχές ύπνου που βιώνουν τα παιδιά, όπως δυσκολία στο να αποκοιμηθούν, συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις ή πολύ πρωινό ξύπνημα. Αυτή η έλλειψη ποιοτικού ύπνου δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική τους ανάπτυξη, αλλά έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή τους ζωή. Συχνά οδηγεί σε αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως ευερεθιστότητα, υπερκινητικότητα και έλλειψη συγκέντρωσης.

Βήχας

βή-χας. (αρσ.)

Ο βήχας είναι ένα αιφνίδιο, συχνά επαναλαμβανόμενο, σπασμωδικό αντανακλαστικό του οργανισμού. Αποτελεί έναν κρίσιμο αμυντικό μηχανισμό που έχει σχεδιαστεί για να καθαρίσει τους αεραγωγούς (λαιμός, τραχεία, πνεύμονες) από βλέννα, ξένα σώματα, ερεθιστικούς παράγοντες ή μικρόβια. Αν και είναι προστατευτικός, μπορεί να είναι σύμπτωμα υποκείμενης ασθένειας, όπως λοίμωξη του αναπνευστικού ή αλλεργία.

Δυσανεξία στη Λακτόζη

Δυ-σ-α-νε-ξί-α στη Λα-κτό-ζη. (θηλ.)

Η δυσανεξία στη λακτόζη είναι μια πεπτική διαταραχή. Προκαλείται από την αδυναμία του οργανισμού να αφομοιώσει πλήρως τη λακτόζη, το κύριο σάκχαρο που βρίσκεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Αυτή η δυσκολία πέψης οφείλεται στην ανεπαρκή παραγωγή του ενζύμου λακτάση στο λεπτό έντερο. Όταν η λακτόζη δεν διασπάται, προκαλεί συμπτώματα όπως φούσκωμα, αέρια, κοιλιακό πόνο και διάρροια.

Παιδική Παχυσαρκία

Παι-δι-κή Πα-χυ-σαρ-κί-α. (θηλ.)

Η παιδική παχυσαρκία είναι μια σύνθετη ιατρική κατάσταση, χαρακτηριζόμενη από υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους σε παιδιά και εφήβους. Το αυξημένο βάρος υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια για την ηλικία τους. Έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο για χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και τα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Εγκεφαλικό Επεισόδιο

ε-γκε-φα-λι-κό ε-πει-σό-δι-ο. (ουδ.)

Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια οξεία ιατρική κατάσταση που συμβαίνει λόγω αιφνίδιας διακοπής της ροής του αίματος προς ένα τμήμα του εγκεφάλου. Αυτή η διακοπή στερεί από τα εγκεφαλικά κύτταρα το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά, οδηγώντας γρήγορα στον θάνατό τους. Μπορεί να είναι ισχαιμικό (λόγω θρόμβου ή απόφραξης) ή αιμορραγικό (λόγω ρήξης αγγείου). Χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.

Καούρες

κα-ού-ρες. (θυλ.)

Οι καούρες είναι ένα ενοχλητικό αίσθημα καψίματος (καύσος) που εντοπίζεται συνήθως πίσω από το στέρνο ή στο πάνω μέρος του στομάχου. Αποτελούν το κύριο σύμπτωμα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, κατά την οποία το όξινο περιεχόμενο του στομάχου ανεβαίνει προς τον οισοφάγο. Είναι ένα εξαιρετικά συχνό σύμπτωμα, ιδιαίτερα κατά την εγκυμοσύνη, λόγω των ορμονικών αλλαγών και της πίεσης που ασκεί η μήτρα.

Αμυγδαλές

α-μυγ-δα-λές. (θυλ.)

Οι αμυγδαλές είναι όργανα του ανοσοποιητικού συστήματος, αποτελούμενα από λεμφικό ιστό. Βρίσκονται στρατηγικά τοποθετημένες στο πίσω μέρος του λαιμού (φάρυγγας), εκατέρωθεν της βάσης της γλώσσας. Λειτουργούν ως η πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού. Η δουλειά τους είναι να παγιδεύουν και να καταπολεμούν ιούς και μικρόβια που εισέρχονται από το στόμα ή τη μύτη, βοηθώντας στην πρόληψη λοιμώξεων.

Ηλεκτρολύτες

η-λεκ-τρο-λύ-τες. (αρσ.)

Οι ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητα μέταλλα, όπως το νάτριο, το κάλιο και το ασβέστιο, που βρίσκονται στα υγρά του σώματος και φέρουν ηλεκτρικό φορτίο. Είναι ζωτικής σημασίας καθώς ρυθμίζουν την ισορροπία των υγρών, διατηρώντας τη σωστή ενυδάτωση. Επιπλέον, είναι κρίσιμοι για τη σωστή λειτουργία των μυών, επιτρέποντας τη σύσπαση, καθώς και για τη μετάδοση των νευρικών σημάτων.

Προγεννητικός Έλεγχος

προ-γεν-νη-τι-κός έ-λεγ-χος. (αρσ.)

Ο προγεννητικός έλεγχος περιλαμβάνει το σύνολο των ιατρικών εξετάσεων και παρακολουθήσεων που γίνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Κύριος στόχος του είναι η διασφάλιση της υγείας της μητέρας και η παρακολούθηση της ομαλής και σωστής ανάπτυξης του εμβρύου. Αυτές οι εξετάσεις, όπως τα υπερηχογραφήματα και οι αναλύσεις αίματος, επιτρέπουν τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών επιπλοκών.

Ατοπική Δερματίτιδα

α-το-πι-κή δερ-μα-τί-τι-δα. (θυλ.)

Η ατοπική δερματίτιδα, ευρύτερα γνωστή και ως χρόνιο έκζεμα, είναι μια μη μεταδοτική, φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος. Είναι εξαιρετικά συχνή κατά τη βρεφική και παιδική ηλικία, αν και μπορεί να επιμείνει ή να εμφανιστεί και σε ενήλικες. Χαρακτηρίζεται από έντονη ξηροδερμία, ερυθρότητα και ένα εξάνθημα που προκαλεί επίμονο και έντονο κνησμό (φαγούρα).

Αρρυθμία

αρ-ρυθ-μί-α. (θυλ.)

Η αρρυθμία είναι μια διαταραχή στον καρδιακό ρυθμό, η οποία προκαλείται από πρόβλημα στο ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς. Ουσιαστικά, περιγράφει κάθε ανώμαλο ρυθμό, είτε η καρδιά χτυπά πολύ γρήγορα (ταχυκαρδία), είτε πολύ αργά (βραδυκαρδία), είτε ακανόνιστα (όπως στην κολπική μαρμαρυγή). Ενώ ορισμένες αρρυθμίες είναι αβλαβείς, άλλες μπορεί να είναι σοβαρές, μειώνοντας την ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα.

Αναιμία Εγκυμοσύνης

α-ναι-μί-α ε-γκυ-μο-σύ-νης. (θυλ.)

Η αναιμία εγκυμοσύνης είναι μια συνηθισμένη κατάσταση κατά την κύηση, όπου τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης στο αίμα της μητέρας είναι χαμηλά. Είναι ιδιαίτερα συχνή, κυρίως λόγω των σημαντικά αυξημένων αναγκών του οργανισμού για σίδηρο, απαραίτητο για την υποστήριξη του εμβρύου και την αύξηση του όγκου αίματος. Η έλλειψη σιδήρου (σιδηροπενία) είναι η κύρια αιτία, οδηγώντας σε συμπτώματα κόπωσης.

Σχολικό Άγχος

σχο-λι-κό άγ-χος. (ουδ.)

Το άγχος στο σχολικό περιβάλλον είναι μια συναισθηματική αντίδραση που βιώνουν τα παιδιά απέναντι σε νέες καταστάσεις, αντιληπτές απειλές, αλλαγές ή ακαδημαϊκή πίεση. Εκδηλώνεται ως αίσθημα ανησυχίας, φόβου ή νευρικότητας. Είναι μια συχνή εμπειρία, ιδιαίτερα κατά τα σχολικά χρόνια, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται τον κόσμο. Γίνεται ανησυχητικό όταν η ένταση ή η διάρκειά του επηρεάζει την καθημερινότητα.

Εμβόλιο

εμ-βό-λι-ο. (ουδ.)

Το εμβόλιο είναι ένα βιολογικό σκεύασμα που χορηγείται για να παρέχει ενεργητική επίκτητη ανοσία έναντι μιας συγκεκριμένης μολυσματικής ασθένειας. Αποτελεί το κυριότερο και ασφαλέστερο μέσο πρόληψης για πολλές σοβαρές, απειλητικές ασθένειες. Ουσιαστικά, «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού να αναγνωρίζει και να καταπολεμά αποτελεσματικά έναν ιό ή ένα βακτήριο, προτού αυτό προλάβει να προκαλέσει νόσηση.

Αμνιακό Υγρό

α-μνι-α-κό υ-γρό. (ουδ.)

Το αμνιακό υγρό είναι το διαυγές, ελαφρώς κιτρινωπό υγρό που περιβάλλει το έμβρυο μέσα στον αμνιακό σάκο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Λειτουργεί ως ένα ζωτικής σημασίας προστατευτικό «μαξιλάρι», προφυλάσσοντας το μωρό από χτυπήματα, πιέσεις και λοιμώξεις. Επίσης, του επιτρέπει να κινείται ελεύθερα, βοηθά στη σταθερή διατήρηση της θερμοκρασίας του και υποστηρίζει την ανάπτυξη των πνευμόνων.

Ροχαλητό

ρο-χα-λη-τό. (ουδ.)

Το ροχαλητό είναι ο χαρακτηριστικός, συχνά δυνατός ήχος που παράγεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Προκαλείται από τη δόνηση των μαλακών ιστών στο πίσω μέρος του λαιμού (όπως η μαλακή υπερώα και η σταφυλή), όταν η ροή του αέρα στους ανώτερους αεραγωγούς συναντά μερική απόφραξη ή στένωση. Αν και συχνά θεωρείται απλή ενόχληση, μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρότερης πάθησης.

Δυσφαγία

δυ-σφα-γί-α. (θυλ.)

Η δυσφαγία ορίζεται ως η δυσκολία ή η ενόχληση κατά τη διαδικασία της κατάποσης τροφής ή υγρών. Μπορεί να οφείλεται σε νευρολογικά προβλήματα, στενώσεις του οισοφάγου ή φλεγμονές. Οι ασθενείς συχνά νιώθουν ότι η τροφή «κολλάει» στον λαιμό, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό.

Μικροβίωμα

μι-κρο-βί-ω-μα. (ουδ.)

Το μικροβίωμα είναι το σύνολο όλων των μικροοργανισμών (βακτήρια, ιοί, μύκητες) που ζουν συμβιωτικά στο ανθρώπινο σώμα. Ιδιαίτερα το εντερικό μικροβίωμα, γνωστό και ως «χλωρίδα του εντέρου», είναι εξαιρετικά σημαντικό. Αποτελείται από τρισεκατομμύρια «καλά» βακτήρια που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο. Βοηθούν στην πέψη, στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, στην παραγωγή βιταμινών και στην εκπαίδευση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οστεοπόρωση

ο-στε-ο-πό-ρω-ση. (θυλ.)

Η οστεοπόρωση είναι μια σιωπηλή νόσος του σκελετού, που χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια οστικής πυκνότητας και αλλοίωση της μικροαρχιτεκτονικής των οστών. Αυτή η κατάσταση καθιστά τα οστά πορώδη, πιο αδύναμα και εύθραυστα. Ως αποτέλεσμα, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος πρόκλησης καταγμάτων, ιδιαίτερα στους γοφούς, τη σπονδυλική στήλη και τους καρπούς, συχνά ακόμη και μετά από ελάχιστη κάκωση.

Ωτίτιδα Εξωτερική

ω-τί-τι-δα ε-ξω-τε-ρι-κή. (θυλ.)

Η εξωτερική ωτίτιδα είναι μια φλεγμονή ή λοίμωξη που επηρεάζει τον έξω ακουστικό πόρο, δηλαδή το κανάλι που συνδέει το πτερύγιο με το τύμπανο. Είναι γνωστή και ως «αυτί του κολυμβητή», καθώς είναι ιδιαίτερα συχνή το καλοκαίρι. Προκαλείται συνήθως όταν παγιδεύεται νερό στο αυτί, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για βακτήρια. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο, φαγούρα, αίσθημα πληρότητας και μερικές φορές εκροή υγρού.

Αδρεναλίνη

α-δρε-να-λί-νη ουσ. (θυλ.)

Η αδρεναλίνη, ή αλλιώς επινεφρίνη, είναι ορμόνη και νευροδιαβιβαστής που παράγεται από τη μυελώδη μοίρα των επινεφριδίων, ως απόκριση στην άσκηση ή το άγχος. Σε κατάσταση στρες προκαλεί αύξηση της γλυκόζης, διαστολή των βρόγχων, επιτάχυνση των παλμών της καρδιάς, αύξηση της πίεσης, συστολή των αγγείων του πεπτικού και του δέρματος, διαστολή της κόρης του ματιού, ανόρθωση των τριχών κ.α.

Ανανεώνεται κάθε Δευτέρα!

Αναζήτηση στα άρθρα

Newsletter

Μείνετε ενημερωμένοι!

Εγγραφείτε στο DailyMed

Για να λαμβάνετε εβδομαδιαίες συμβουλές υγείας και έγκυρα άρθρα από ειδικούς. Δωρεάν.

Με την εγγραφή σας, αποδέχεστε να λαμβάνετε ενημερωτικά email από εμάς και συμφωνείτε με την Πολιτική Απορρήτου. Μπορείτε οποιαδήποτε στιγμή να καταργήσετε την εγγραφή σας, πατώντας εδώ.

Μάθετε τα πάντα για την υγεία σας.

Πάτησε το κουμπί και βρες εφημερίες, υπηρεσίες και άλλα πολλά συγκεντρωμένα.

Κάνε εγγραφή δωρεάν για να λαμβάνεις στο e-mail τα τελευταία νέα από τον χώρο της υγείας!